آموزش بیمار
لنفادم پا یا دست
لنف ادم چیست ؟
لنف ادم تجمع مایع لنف در بافتهای شماست. این تجمع سبب تورم (ادم) در بازو یا پا میشود.
چرا لنف ادم ایجاد می شود ؟
سیستم لنفاوی به جریان یافتن مایعات در بافتهای بدنتان کمک میکند. سیستم لنفاوی از طریق شبکه ای از کانالها و گرههای لنفی مایعات موجود در بافت ها را به سیستم گردش خون باز می گرداند. گرههای لنفی مایع لنف را تصفیه کرده و به مبارزه با عفونتها کمک میکنند. اگر گرههای لنفی شما صدمه ببینند یا برداشته شوند، مایع لنف میتواند انباشته شده و لنف ادم ایجاد کند.
سیستم لنفاوی
غدههای لنفاوی شما ممکن است توسط موراد زیر آسیب ببینند:
– سرطان و درمانهای سرطان.
– جراحی (غدههای لنفاوی ممکن است برداشته شوند).
– التهاب (پاسخ سیستم ایمنی بدن شما).
– عفونت.
درمان سرطان پستان شایع ترین علت ایجاد لنف ادم است؛ اما بیشتر افراد مبتلا به سرطان پستان به لنف ادم مبتلا نمیشوند.
لنفوم، ملانوم، کانسر رحم، کانسر پروستات، کانسر وولو،کانسر تخمدان و درمانهای آن ها نیز ممکن است لنف ادم ایجاد کنند.
احتمال ابتلا به لنف ادم در شرایط زیر افزایش می یابد:
– بیش از یک نوع درمان دریک منطقه از بدن (به عنوان مثال، جراحی و پرتودرمانی).
– اضافه وزن
– عفونتهای مکرر در یک بازو یا پا.
نشانه های لنف ادم
ساعت مچی، مچ آستین لباس، انگشترها یا جورابهای شما روی پوستتان رد می گذارند میگذارند.
در ناحیه ی بازو، پا یا لگن احساس پری یا سنگینی میکنید.
بازو یا پا، یا انگشتان دست یا پا ورم می کند.
حرکات مفاصل بازوها یا پاها سخت است.
پوستتان ظاهر کشیده ، گرم، درخشان و ضخیم پیدا می کند یا بافت آن دچار تغییر می شود.
لنف ادم معمولاً از زیر بغل، گردن، لگن یا کشاله ی ران شروع میشود. سپس میتواند در سینه، لگن، بازو یا پاهای شما جمع شود.
لنفادم پا یا دست lymphedema
لنف ادم به سایر قسمتهای بدن گسترش نمییابدغ و فقط در مناطقی از بدن که غدههای لنفاوی خراب شده دارید، دیده می شود. اگر غدههای لنفاوی خراب داشته باشید، همیشه ریسک ابتلا به لنف ادم را دارید.
آیا لنف ادم درمان می شود ؟
لنف ادم درمان قطعی ندارد، اما میتوان آن را کنترل کرد. درمان به موقع بسیار مهم است.
من چه کارهایی باید برای کنترل لنف ادم انجام دهم ؟
اگر علائمی از لنف ادم مشاهده کردید یا اگر لنف ادم شما بهبود نمی یابد، با پزشم خود صحبت کنید. لنف ادم وقتی که خفیف است راحت تر کنترل می شود.
پزشک شما دستورالعملهایی را به شما ارادئه میدهد؛ بسیار مهم است که این دستورالعملها را دنبال کنید. ممکن است پزشک، شما را به کلینیک های لنف ادم ارجاع دهد.
با این دستورالعمل ها:
– تورم کاهش می یابد.
– حرکات اندام مبتلا بهبود می یابد.
– درد کاهش می یابد.
– احتمال عفونت کم می شود.
– احتمال پیشرفت و بدتر شدن لنف ادم کاهش می یابد.
چگونه لنف ادم را می توان کنترل کرد ؟
از پوستتان مراقبت کنید:
– از عفونت جلوگیری کنید.
– پوستتان را سالم نگه دارید.
برای بازو یا پایی که دچار لنف ادم شده یا در خطر ابتلا به لنف ادم است:
– تزریق عضلانی یا وریدی انجام ندهید. فشارخون نگیرید.
– زخمها یا سوختگیها را به سرعت درمان کنید. منطقه را تمیز نگه دارید، از یک پماد آنتی سپتیک (مانند پلی اسپورین) استفاده کنید و روی آن را یک گاز استریل بگذارید.
– اگر قرمزی، گرما و درد ایجاد شد، ممکن است عفونتی رخ داده باشد پس بلافاصله با پزشک خود صحبت کنید.
– پوست خود را تمیز و مرطوب نگه دارید.
– در زیر آفتاب، از کرم ضدآفتاب و لباسهایی با آستین های بلند استفاده کنید.
– در منطقه ی مورد نظر باید هیچ فشار و کششی وارد نشود.پس بسته به محلی که دچار لنف ادم یا در معرض آن است، دستبند یا ساعت تنگ و لباسهایی با مچ تنگ یا دور کمر تنگ نپوشید.
– کیف سنگین را با بازوی مبتلا به لنف ادم حمل نکنید.
– از گرما یا سرمای شدید پرهیز کنید، مانند پکهای یخ و پکهای گرم. قبل از استفاده از سونا و جکوزی با پزشک خود مشورت کنید.
– در هنگام باغبانی یا پخت و پز از دستکش استفاده کنید تا از بریدگیها یا نیش حشرات مصون باشید.
– منطقه ی مورد نظر را اپیلاسیون نکنید، وکس نکنید. از تیغ استفاده نکنید. از دستگاه اصلاح موی برقی استفاده کنید چون به احتمال زیاد پوست شما را برش نمیدهد. اگر مجبور هستید از تیغ استفاده کنید، از تیغهای تمیز و تیز با صابون یا کرم اصلاح استفاده کنید.
از جوراب ها یا بازوبندهای فشاری استفاده کنید.
اینها آستین ها، جورابها یا دستکشهایی هستند.که از پارچه الاستیکی ساخته شدهاند که بازو یا پای شما را می فشارد. این فشار به خروج مایع لنفی کمک میکند و جلوی انباشت آن را میگیرد.
معمولاً باید این لباسها را تمام روز بپوشید.
اما این لباس ها باید مناسب سایز شما باشند
باید از پزشک خود، شرکت های تجهیزات پزشکی و داروخانه ها در این مورد سوال کنید.
از اینکه در ایران چنین کالاهایی موجود باشد تا به این لحظه اطلاعی نداریم.
سعی کنید به طور منظم ورزش کنید.
ورزش کردن فواید زیادی دارد:
– تقویت تون عضلات.
– کمک به خروج مایع لنف از بازو یا پا و کاهش تورم
– کمک به حفظ وزن مناسب
نکاتی که باید قبل از شروع ورزش در نظر بگیرید:
– قبل از شروع ورزش با پزشک خود صحبت کنید.
– یک ورزش را انتخاب کنید که لذت ببرید.
– هنگامی که پس از ورزش استراحت میکنید، بازوی یا پاهای خود را که تورم دارند بالا ببرید تا به خروج مایع اضافی کمک کنید.
به یک تراپیست مجاز لنف ادم مراجعه کنید.
این تراپیستها، فیزیوتراپیستها و ماساژورهایی هستند که به طور ویژه آموزش دیدهاند و میتوانند به شما کمک کنند. از پزشک خود در این باره سوال کنید.