خستگی و سرطان

احساس خستگی و کمبود انرژی شایعترین علامت بین بیماران درگیر با سرطان است. احساس خستگی برای هر فرد متفاوت است. خستگی مزمن مرتبط با سرطان ممکن است با استراحت بهتر نشود، می‌تواند بر عملکرد شما تأثیر بگذارد، و شما را از نظر جسمی، عاطفی، اجتماعی و معنوی تحت تأثیر قرار دهد.

علائم خستگی مرتبط با بیماری:

1-  احساس خستگی یا فرسودگی

2-  احساس سنگینی در بدن، به‌ویژه در بازوها و پاها

3- نداشتن تمایل به انجام فعالیت‌های معمولی، مانند غذا خوردن یا خرید کردن

4-  دشواری در تمرکز یا فکر کردن

خستگی مربوط به سرطان می‌تواند ناشی از علل زیر باشد و یا توسط آنها تشدید شود:

1- ذات بیماری سرطان و عوارض درمان‌ های آن (شیمی درمانی، پرتودرمانی و …)

2-  مشکلات مرتبط با سرطان یا درمان آن، مانند کم ‌آبی، عفونت، تهوع یا درد

3-  برخی داروها

4- خواب یا ورزش ناکافی

5- افسردگی یا احساس غم

6- سن بالا

خستگی عارضه ای شایع و گریزناپذیر از سرطان و درمان آن است، اما همیشه به معنای بدتر شدن بیماری یا عدم تأثیر درمان‌ نیست.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

کی بابت خستگی از پزشکم مشورت بگیرم؟

در صورت هرگونه احساس خستگی آن را با پزشکتان در میان بگذارید. بسیاری از بیماران معتقدند که هیچ راهکاری برای کاهش خستگی شان وجود ندارد و این اشتباه است. اگر فکر می‌کنید که هر کدام از داروهای شما ممکن است خستگی تان را تشدید کرده باشد به پزشک خود اطلاع دهید. به هیچ وجه قبل از صحبت با پزشکتان مصرف هیچ دارویی را متوقف نکنید.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

کی بابت خستگی تماس فوری با پزشکم داشته باشم؟

1- اگر برای ۲۴ ساعت یا بیشتر آنقدر خسته بوده‌اید که نتوانسته‌اید از تخت خارج شوید.

2- اگر احساس گیجی می‌کنید یا نمی‌توانید واضح فکر کنید.

3- اگر خستگی تان به طور ناگهانی بدتر شده است.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

برای بهبود خستگی چه کارهایی می‌توانم انجام دهم؟

توجه و تمرکز:

ممکن است در تمرکز، توجه، دَرک و فکر کردن مشکل داشته باشید. مشکلات توجه در طول درمان سرطان و پس از آن بسیار شایع اند. برای کمک به توجه و تمرکز خود این کارها را امتحان کنید:

1- فعالیت‌هایی که نیاز به ذهن روشن یا تمرکز دارند را زمانی برنامه‌ریزی کنید که بیشتر استراحت کرده‌اید.

2- لیست یادآوری‌ها بسازید.

3- برای پیگیری قرارها و برنامه‌ریزی فعالیت‌ها، یک دفترچه یادداشت داشته باشید.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

خواب و استراحت:

استراحت بیشتر خستگی شما را از بین نمی برد. استراحت بیشتر برای خستگی حاد (کوتاه‌ مدت) ممکن است مؤثر باشد، اما برای خستگی مزمن یا خستگی مرتبط با سرطان مؤثر نیست. یک خواب شبانه خوب می‌تواند باعث بهبود احساس شما شود. با این حال، اگر در طول روز زیاد استراحت کنید، ممکن است شب به خواب رفتن سخت شود. طولانی‌ترین خواب شما در شبانه روز باید در شب باشد. برای اینکه خواب شبانه بهتری داشته باشید نکات زیر را رعایت کنید:

1- فقط وقتی خواب آلود هستید به تخت خواب بروید.

2- فعالیت‌های آرامش ‌بخش قبل از خواب انجام دهید. سعی کنید نوشیدنی گرم بنوشید، حمام گرم بگیرید، مدیتیشن کنید یا به موسیقی گوش دهید.

3- در طول روز بیش از ۲۰ دقیقه چرت نزنید.

4- قبل از خواب از صفحه نمایش (گوشی هوشمند، تبلت و …) استفاده نکنید. نور صفحه‌ها می‌تواند شما را بیدار نگه دارد.

5- شب ها فقط میان‌وعده ‌های سَبُک مصرف کنید. بلافاصله قبل از خواب وعده ‌های حجیم نخورید.

6- در اتاق دیگری از خانه (غیر از اتاق خواب) تلویزیون تماشا کنید یا کتاب بخوانید.

7- قبل از خواب سیگار نکشید، الکل مصرف نکنید یا نوشیدنی‌های کافئین ‌دار ننوشید.

8- قبل از خواب فعالیت‌های شدید مانند ورزش نکنید.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

تغذیه:

1- بهتر است که در طول روز وعده های متعدد اما کم حجم بخورید. همچنین هر وقت احساس گرسنگی کردید غذا بخورید.

2- خوردن غذاهای نرم یا مایع نیاز انرژی کمتری می برد. سعی کنید سوپ ‌ها و خورشت‌ های سَبُک، تخم ‌مرغ پخته و اسموتی‌ها را مصرف کنید.

3- مواد غذایی آماده به مصرف و مغذی مانند آجیل، دانه ‌ها، میوه تازه یا خشک‌ شده و ماست تهیه کنید.

4- کم‌آبی می‌تواند خستگی را بدتر کند. با پزشک درباره میزان مایعاتی که باید در روز بنوشید، مشورت کنید.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

ورزش:

وقتی احساس خستگی دارید ورزش کردن سخت است،  با این حال، استراحت بیش از حد می‌تواند خستگی مزمن را بدتر کند. ورزش می‌تواند انرژی شما را افزایش دهد، روحیه شما را بالا ببرد و احساس خستگی را کاهش دهد.

1- ورزش منظم، با شدت کم تا متوسط انجام دهید. از تمرینات شدید و ناپیوسته خودداری کنید.

2- آهسته شروع کنید و سطح فعالیت خود را با گذر زمان افزایش دهید. برای مثال، با پیاده‌روی 5 تا 10 دقیقه ‌ای، 2 تا 3 بار در هفته شروع کنید. سپس به آرامی به 20 تا 30 دقیقه، 3 تا 4 بار در هفته افزایش دهید.

3- هر چه قدر که در توان دارید ورزش کنید و به خود فشار وارد نکنید.

4- اگر احساس ناخوشی، درد، تغییر در ضربان قلب یا تغییر در تنفس دارید، ورزش را متوقف کنید و زمانی که بهتر شدید دوباره شروع کنید. اگر این اتفاق افتاد، با تیم بهداشت خود صحبت کنید.

5- یوگا را امتحان کنید. انجام یوگای ملایم همراه با تمرینات تنفسی به بسیاری از افراد کمک می‌کند که احساس خستگی کمتری داشته باشند و شب ‌ها بهتر بخوابند.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

استرس عاطفی:

سرطان استرس‌زا است. حالت روحی، باورها، نگرش‌ها و واکنش‌های شما به استرس می‌توانند بر خستگی شما تأثیر بگذارند.

1- احساساتی شدن طبیعی است. اشکالی ندارد که درباره بیماری خود ناراحت یا عصبانی باشید.

2- اگر درمان سرطان شما تمام شده است، انتظار نداشته باشید که فوراً به حالت طبیعی بازگردید.

3- با کسی که به او اعتماد دارید درباره احساسات خود صحبت کنید.

4- درباره مدیتیشن، تنفس عمیق یا تکنیک‌های آرام ‌سازی اطلاعات کسب کنید.

5- دفترچه‌ای تهیه کنید و درباره احساسات و تجربیاتان بنویسید.

6- با یک روانشناس مشورت کنید.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

حمایت‌های اجتماعی:

اعضای خانواده، دوستان و گروه ‌های اجتماعی می‌توانند به مدیریت خستگی شما کمک کنند:

1- احساساتتان را با عزیزانتان در میان بگذارید. فهمیدن خستگی تان ممکن است برای دیگران سخت باشد. اگر فکر می کنید که کمک کننده است می توانید مطالب این صفحه را به آن ها بدهید تا مطالعه کنند.

2- اجازه دهید افراد به شما کمک کنند. درخواست کمک کنید. درخواست کمک از دیگران هیچ اشکالی ندارد و در این باره احساس شرم یا گناه نداشته باشید. وظایف خود و کارهایی که در توانتان نیست را به دیگران واگذار کنید.

3- از یک نفر که به ایشان اعتماد دارید بخواهید که همراهتان به ویزیت ها بیاید و اطلاعات مهم را یادداشت کند.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

راهکارهایی برای حفظ انرژی:

سعی کنید که فعالیت و استراحتتان را متعادل کنید. روتین داشته باشید و به زمانی که انرژی شما بیشترین و کمترین است فکر کنید. فعالیت های خود را در طول روز بر اساس این زمان ‌ها سازماندهی کنید.

حمام کردن و لباس پوشیدن:

1- در حالت نشسته حمام و خود را خشک کنید.

2- از یک حوله پوشیدنی جهت خشک کردن خود استفاده کنید.

3- یک صندلی در حمام بگذارید تا بتوانید نشسته خود را شستشو دهید و دندان ‌های خود را مسواک بزنید.

4- سعی کنید هنگام پوشیدن لباس و کفش، به جلو خم نشوید. برای پوشیدن جوراب و کفش پای خود را روی زانوی مقابل گذاشته و از آن به عنوان تکیه گاه استفاده کنید.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

در خانه:

1- اگر خانه بزرگی دارید، در نقاط مختلف صندلی بگذارید تا بتوانید استراحت کنید.

2- همه کارهای خانه را در یک روز انجام ندهید.

3- در صورت امکان، به جای بلند کردن اجسام آنها را بکشید یا بلغزانید.

4- برای بلند کردن اجسام از زانو خم شوید و از عضلات پا، نه کمر، برای بلند کردن استفاده کنید.

5- قبل از خسته شدن، کارتان را متوقف کنید.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

مراقبت از کودکان:

1-  به کودکتان توضیح دهید که خسته اید و نمی‌توانید به اندازه‌ای که معمولاً می‌توانید فعالیت کنید. پیشنهاد های آن‌ها ممکن است کمک کند.

2-  فعالیت‌هایی را با کودکان برنامه‌ریزی کنید که می‌توانید نشسته انجام دهید.

3- سعی کنید کودکتان را بلند نکنید. به او یاد بدهید که به روی پای شما بنشیند یا از صندلی که بر آن نشسته اید بالا برود. شاید سخت باشد، اما تلاشتان را بکنید.

4- کودکتان را در کارهای مناسب سنش مشارکت دهید.

5- اجازه دهید دوستان و خانواده در مراقبت و بازی با کودک و بردن به مدرسه یا مهدکودک به شما کمک کنند.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

آماده کردن غذا:

1- از خانواده و دوستانتان بخواهید که به شما در خرید و تهیه غذا کمک کنند.

2- غذاهایی که به راحتی آماده می شوند بخرید (نه لزوما فست فود) و یا از بیرون برها استفاده کنید.

3- در صورت امکان غذایتان را در حالت نشسته آماده کنید.

4- در هر نوبت غذای بیشتری درست کنید تا قسمتی از آن را برای وعده های بعد استفاده کنید.

5- سعی کنید غذاهایی درست کنید که نیاز به استفاده از ظرف های متعدد نداشته باشد.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

نکاتی برای افرادی که از بیماران مبتلا به سرطان مراقبت می کنند:

1- به سلامتی خود توجه داشته باشید تا بتوانید از عزیز خود به بهترین شکل مراقبت کنید.

2- روزی تعطیل یا زمان مناسب دیگری را به خود اختصاص دهید.

3- به علایم استرس مانند کم تحملی، کاهش اشتها یا بی خوابی در بیمارتان توجه کنید.

4- از درخواست یا قبول کمک از دیگران نترسید. وظایف و کارهایی را که ممکن است به دیگران واگذار کنید.

5- مطمئن شوید که درباره بیماری عزیزتان اطلاعات دارید. این می‌تواند به شما در مراقبت از آن‌ها کمک کند.

6- از خدمات حمل‌ونقل، خدمات مراقبت در منزل و گروه‌های حمایتی بهره‌مند شوید.

7- درباره احساسات خود با خانواده و دوستان صحبت کنید. با حمایت و آموزش، مراقبت از عزیزان می‌تواند خانواده ‌ها را به هم نزدیک‌تر کند.

8- به یاد داشته باشید که مراقبت شما حتما تفاوتی ایجاد خواهد کرد و بی اثر نیست.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص دارید اینجا کلیک کنید.

مقالات مرتبط زیر را نیز ببینید:

• بی خوابی و سرطان