درمان سرطان, پرتودرمانی (رادیوتراپی)

SRS (رادیوسرجری استریوتاکتیک) چیست؟

SRS رادیوسرجری

رادیوسرجری استریوتاکتیک (SRS) از تعداد زیادی پرتوِ دقیق برای درمان تومورها در مغز، گردن، ریه‌ها، کبد، ستون فقرات و بخش‌های دیگر بدن استفاده می‌کند.

SRS روشی از “جراحی” نیست چون هیچ برشی در بدن بیمار ایجاد نمی‌شود. در عوض SRS با استفاده از تصویربرداری سه‌بعدی، دوزهای بالای پرتو را با دقت بسیار زیاد به ناحیه موردنظر می‌تاباند و کمترین آسیب را به بافت‌های سالم اطراف وارد می‌کند.

مانند سایر انواع پرتودرمانی، SRS با آسیب‌زدن به DNA سلول‌های هدف عمل می‌کند. سلول‌های آسیب‌دیده توانایی تکثیر خود را از دست می‌دهند و همین باعث کوچک شدن تومورها می‌شود.

SRS برای مغز و ستون فقرات “معمولاً” در یک جلسه، و برای سایر نقاط بدن مانند ریه، کبد، غدد فوق‌کلیوی و سایر بافت‌های نرم، درمان “معمولاً” در چند جلسه (سه تا پنج جلسه) تجویز می شود.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص پرتودرمانی دارید اینجا کلیک کنید.

SRS (رادیوتراپی استریوتاکتیک) با چه دستگاهی انجام می شود؟

۱. شتاب‌دهنده خطی (LINAC):
این دستگاه‌ها از پرتوهای ایکس (فوتون‌ها) برای درمان مشکلات سرطانی و غیرسرطانی در مغز و سایر بخش‌های بدن استفاده می‌کنند. برخی از برندهای معروف این دستگاه‌ها شامل CyberKnife و TrueBeam هستند. LINAC می‌تواند SRS را در یک جلسه یا در سه تا پنج جلسه برای تومورهای بزرگ‌تر انجام دهد که به آن «رادیوتراپی استریوتاکتیک جزء‌به‌جزء» گفته می‌شود.

۲. دستگاه گامانایف (Gamma Knife):
این دستگاه از ۱۹۲ یا ۲۰۱ پرتو کوچک گاما برای هدف‌گیری و درمان مشکلات مغزی استفاده می‌کند. گامانایف کمتر از LINAC رایج است و بیشتر برای تومورهای کوچک تا متوسط و ضایعات مغزی کاربرد دارد.

۳. پرتودرمانی با پروتون (Proton Beam Therapy):
جدیدترین نوع SRS است و در تعداد محدودی از مراکز تحقیقاتی در آمریکا در دسترس است، هرچند تعداد این مراکز در سال‌های اخیر افزایش یافته. این روش می‌تواند تومورهای مغزی را در یک جلسه درمان کند یا برای تومورهای بدن در چند جلسه مورد استفاده قرار گیرد.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص پرتودرمانی دارید اینجا کلیک کنید.

SRS (رادیوتراپی استریوتاکتیک) چگونه عمل می کند؟

تمام انواع SRS و رادیوتراپی استریوتاکتیک به روش مشابهی عمل می‌کنند:

  • تجهیزات تخصصی تعداد زیادی پرتو کوچک تابش را به سمت تومور یا هدف موردنظر هدایت می‌کنند.
  • هر پرتو به‌تنهایی اثر کمی روی بافت‌های سالم دارد، اما جایی که همه پرتوها به هم می‌رسند، دوز بالایی از تابش متمرکز می‌شود.
  • این دوز بالا باعث کوچک شدن تومور و بسته شدن تدریجی رگ‌های خونی تغذیه‌کننده آن می‌شود.

به دلیل دقت بسیار بالا، آسیب به بافت‌های سالم اطراف حداقل است. در بیشتر موارد، SRS نسبت به جراحی سنتی یا پرتودرمانی معمولی، خطر عوارض جانبی کمتری دارد.

اگر نیاز به مشاوره با متخصص پرتودرمانی دارید اینجا کلیک کنید.

مقالات مرتبط زیر را نیز ببینید:

 

author-avatar

درباره دکتر شایان شیخ میری

دکتر شیخ میری هستم، متخصص رادیوآنکولوژی از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران، رتبه برتر بورد تخصصی، درمانگر سرطان های غیرخونی با هورمون درمانی، شیمی درمانی، ایمونوتراپی و پرتودرمانی (رادیوتراپی).

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *