آموزش بیمار
تهوع و استفراغ ناشی از شیمی درمانی/پرتودرمانی
تهوع احساسی است که وقتی فکر میکنید ممکن است استفراغ کنید به شما دست میدهد. استفراغ زمانی است که واقعاً بالا میآورید. تهوع و استفراغ از عوارض جانبی شایع شیمی درمانی و پرتودرمانی اند.
همه افرادی که شیمیدرمانی میکنند، تهوع و استفراغ نخواهند داشت. برخی داروها و ترکیب های دارویی ممکن است بیشتر از سایر داروها حالت تهوع و استفراغ ایجاد کنند. برخی داروها به ندرت منجر به حالت تهوع و استفراغ خواهند شد.
حالت تهوع معمولاً طی ۱ تا ۲ روز پس از شیمی درمانی بهتر می شود، اما برخی افراد تا ۳ تا ۴ روز پس از شیمیدرمانی علائم دارند. این زمان بسیار به نوع، دوز و رژیم شیمی درمانی شما بستگی دارد. همچنین برخی داروها به صورت تأخیری منجر به حالت تهوع می شوند.
پرتودرمانی میتواند باعث تهوع و استفراغ شود. همه افرادی که پرتودرمانی میکنند دچار تهوع و استفراغ نخواهند شد. پرتودرمانی برخی از نقاط بدن مثل ناحیه فوقانی شکم یا مغز با حالت تهوع بیشتری همراه اند. همچنین تجویز همزمان شیمی درمانی با پرتودرمانی می تواند منجر به ایجاد حالت تهوع بیشتری شود.
جهت مشاوره در مورد حالت تهوع و استفراغ با دکتر شایان شیخ میری (متخصص رادیوآنکولوژی) اینجا کلیک کنید.
آیا میتوان از تهوع و استفراغ ناشی از شیمی درمانی/پرتودرمانی جلوگیری کرد؟
بله. اگر شیمیدرمانی شما از نوعی است که احتمال دارد تهوع و استفراغ ایجاد کند، پزشک شما داروهایی را قبل از درمان به شما میدهد. این داروها میتوانند از تهوع و استفراغ جلوگیری کنند. برخی ترکیبات ممکن است تا چند روز حالت تهوع ایجاد کرده یا منجر به حالت تهوع تأخیری شوند. ممکن است نیاز باشد که برخی از این داروهای پیشگیرانه را 2 تا 4 روز پس از شیمی درمانی در خانه استفاده کنید. توجه کنید که هدف جلوگیری از بروز حالت تهوع و استفراغ است نه درمان آن. به همین دلیل توصیه می کنیم که در برابر مصرف این داروها مقاومت نکنید. تهوع و استفراغ ناشی از درمان تجربه ناخوشایندی است که ممکن است بر کل تجربه شما از دوران درمان تأثیرگذار باشد.
اگر تحت پرتودرمانی هستید، به تشخیص پزشکتان ممکن است داروهایی تجویز شود تا به صورت روزانه و قبل از هر جلسه درمان استفاده کنید. همچنین ممکن است نیاز باشد که این داروها را در منزل نیز استفاده کنید.
جهت مشاوره در مورد حالت تهوع و استفراغ با دکتر شایان شیخ میری (متخصص رادیوآنکولوژی) اینجا کلیک کنید.
برای درمان تهوع و استفراغ ناشی از شیمی درمانی/پرتودرمانی چکار کنم؟
1- مهم ترین کار این است که، حتی اگر علامتی ندارید، داروهای پیشگیرانه تجویز شده توسط پزشک خود را مصرف کنید. بهترین راه مدیریت تهوع و استفراغ، جلوگیری از وقوع آن است. اگر علی رغم مصرف این داروها دچار حالت تهوع شُدید، از پزشک خود در مورد مصرف داروهای جایگزین و اورژانسی سؤال کنید تا در جلسات بعدی درمان آن ها را در منزل داشته باشید. همچنین پزشکتان ممکن است تعداد یا دوز داروهای پیشگیرانه را افزایش دهد.
2- به اندازه کافی مایعات بنوشید تا دچار کمآبی نشوید. کمآبی زمانی رخ میدهد که بدن آب زیادی از دست میدهد. میتواند باعث تیره شدن ادرار شده و شما را تشنه، خسته، دچار سرگیجه یا حالت گیجی کند.
3- برخی افراد وقتی غذایی سبک یا یک نوشیدنی قبل از درمان مصرف میکنند، احساس بهتری دارند. سایر افراد اگر قبل از درمان هیچ غذایی یا نوشیدنی مصرف نکنند، احساس بهتری دارند. عادت خود را بیابید و به آن پایبند باشید.
4- پس از شیمیدرمانی، به خصوص اگر تهوع دارید، ۵ تا ۶ وعده غذایی کوچک در روز به جای ۳ وعده بزرگ بخورید.
5- اگر تهوع دارید، از غذاهای تند، چرب یا سنگین خودداری کنید. در عوض، غذاهای سبُک مانند بیسکوئیت تُرد (کراکر)، برنج و نان تست بخورید. گزینههای خوب دیگر عبارتند از: سوپ، آب گازدار (سودا)، چای، موز، مرغ کبابی یا پخته، جو دوسر، ماست ساده، پاستای ساده و بستنی یخی.
6- حداقل ۱ ساعت پس از درمان چیزی نخورید و ننوشید.
7- به آرامی بخورید و بنوشید.
8- اگر بوی پخت و پز شما را اذیت می کند، برای پخت غذا از فرد دیگری کمک بگیرید.
9- نوشابه های زنجبیلی یا مکملهای زنجبیلی را امتحان کنید. برخی افراد با مصرف این محصولات حالت تهوعشان کمتر می شود.
10- طب سوزنی در برخی از افراد ممکن است مفید باشد. در صورت صلاحدید پزشکتان می توانید آن را امتحان کنید.
جهت مشاوره در مورد حالت تهوع و استفراغ با دکتر شایان شیخ میری (متخصص رادیوآنکولوژی) اینجا کلیک کنید.
کی جهت تهوع و استفراغ با پزشک تماس بگیرم یا به درمانگاه مراجعه کنم؟
1- نمیتوانید هیچ غذا یا نوشیدنی را در معده خود نگه دارید و آن را استفراغ می کنید.
2- داروهایی را که پزشک برای جلوگیری از تهوع و استفراغ به شما میدهد بالا میآورید.
جهت مشاوره در مورد حالت تهوع و استفراغ با دکتر شایان شیخ میری (متخصص رادیوآنکولوژی) اینجا کلیک کنید.
