آموزش بیمار
ریزش مو (آلوپسی) ناشی از شیمی درمانی
ریزش مو بسیاری از افرادی که تحت درمان سرطان هستند را درگیر می کند. احساس نگرانی درباره ریزش مو طبیعی است. شیمیدرمانی میتواند با آسیب به فولیکولهای باعث ریزش مو شود. همه داروهای شیمیدرمانی باعث ریزش مو نمیشوند. برخی بیشتر و برخی کمتر منجر به ریز مو می شوند.
ریزش مو ممکن است کامل یا تکه ای بوده و یا در برخی موارد موها ممکن است فقط نازک، بیرنگ یا خشک شوند. ریزش مو ممکن است در تمام بدن رخ دهد، از جمله سر، صورت (مژهها، ابروها و ریش)، بازوها، پاها، زیر بغل و ناحیه تناسلی.
ریزش مو تقریبا همیشه موقتی است. معمولا یک تا سه هفته پس از اولین جلسه شیمی درمانی شروع شده و شش تا هشت هفته پس از آخرین جلسه شروع به رشد مجدد می کند. رشد کامل مو ممکن است ماه ها طول بکشد. مویی که دوباره رشد میکند ممکن است از نظر رنگ و بافت مختصر با موی اصلی شما متفاوت باشد. مثلا ممکن است موی شما فرفری تر یا خاکستری تر شود.
جهت مشاوره درباره ریزش مو (آلوپسی) با دکتر شایان شیخ میری (متخصص رادیوآنکولوژی) اینجا کلیک کنید.
آیا راهی برای جلوگیری از ریزش مو (آلوپسی) ناشی از شیمی درمانی وجود دارد؟
در برخی موارد بله. کلاه های ویژه ای وجود دارند که میتوانند به جلوگیری از ریزش مو کمک کنند. این کلاه ها پوست سر شما را حین شیمی درمانی خنک می کنند. وقتی پوست سر سرد باشد، مقدار کمتری از داروی شیمیدرمانی به فولیکول های مو میرسد و در نتیجه احتمال ریزش مو کاهش می یابد (اما از بین نمی رود). دو مدل کلاه وجود دارد. یک مدل به دستگاهی متصل میشود که آن را سرد نگه میدارد و گران تر و کمتر در دسترس است. مدل دیگر یک کلاه منجمد است (که به دستگاهی متصل نمی شود) که پس از استفاده و آب شدن یخ می توان آن را با یک کلاه دیگر جایگزین کرد. این مدل ارزانتر و بیشتر در دسترس است.
این کلاهها بیشتر برای افراد مبتلا به سرطان پستان که نیاز به شیمی درمانی دارند استفاده می شوند،. اما برای سایر بیماران نیز تأیید شده اند. نتایج (جلوگیری از ریزش مو) با برخی از داروهای شیمی درمانی بهتر است، اما گاهی اوقات این کلاه ها هیچ تأثیری نداشته و یا تأثیر بسیار کمی دارند. این کلاه ها برای بیماران مبتلا به برخی سرطان ها، مثلا لوسمی (سرطان خون) و برخی لنفوم ها (سرطان سلول های سیستم لنفاوی) توصیه نمی شوند.
عوارض جانبی استفاده از این کلاه ها شامل احساس سرما یا سردرد ملایم است. ممکن است نتایج استفاده از این کلاه ها مطلوب نباشد، مثلا منجر به ریختن تکه ای مو در برخی نقاط سر و حفظ موها در برخی نقاط دیگر شود که ظاهر ناخوشایندی خواهد داشت. همچنین مواردی گزارش شده که استفاده از این کلاه ها باعث عود بیماری در ناحیه پوست سر شده است. بنابراین، در مورد استفاده از این کلاه ها همیشه در ابتدا باید با پزشک خود مشورت کرده و تمامی جوانب مثبت و منفی این درمان را بسنجید.
جهت مشاوره درباره ریزش مو (آلوپسی) با دکتر شایان شیخ میری (متخصص رادیوآنکولوژی) اینجا کلیک کنید.
توصیه هایی برای مدیریت ریزش مو (آلوپسی) ناشی از شیمی درمانی قبل از شروع درمان:
اگر موهای بلندی دارید، ممکن است تمایل داشته باشید آنها را با قیچی یا ماشین اصلاح کوتاه کنید. از استفاده از تیغ خودداری کنید. وقتی که ریزش مو رخ می دهد، کوتاهی موهایتان باعث ضخیم تر دیده شدنشان می شود. همچنین، کوتاهی موها قبل از شروع درمان می تواند به این کمک کند که تغییرات کمتری را در حین جلسات شیمی درمانی حس کنید.
ممکن است بهتر باشد پیش از وقوع ریزش مو با دوستان و خانواده، بهویژه کودکان، درباره آن صحبت کنید.
ممکن است تمایل داشته باشید از پوششهای سر راحت مانند کلاه، شال یا کلاهگیس استفاده کنید.
اگر قصد خرید کلاهگیس دارید، بهتر است پیش از ریزش مو یکی را انتخاب کنید. اگر ریزش مو رخ داده و اکنون قصد انتخاب گلاه گیس را دارید، می توانید از عکس هایی که اخیرا از خود گرفته اید کمک گرفته و به این صورت رنگ و مدل موهای اصلی خود را با کلاه گیس مطابقت دهید. می توانید از آرایشگر خود درخواست کنید که کلاه گیس را برای شما حالت دهد تا بیشتر شبیه موهای اصلی تان شود.
جهت مشاوره درباره ریزش مو (آلوپسی) با دکتر شایان شیخ میری (متخصص رادیوآنکولوژی) اینجا کلیک کنید.
توصیه هایی برای مدیریت ریزش مو (آلوپسی) ناشی از شیمی درمانی در حین درمان:
در بیشتر موارد ریزش مو ناشی از شیمیدرمانی، صرف نظر از اقدامات پیشگیرانه ای که انجام می دهید، غیرقابل پیشگیری است. توصیههای زیر ممکن است در مراقبت از مو و پوست سر شما در طول و پس از درمان کمککننده باشد:
1- با موهای خود مهربان باشید. از یک شامپوی ملایم (مانند شامپوی بچه) و یک بُرُس نرم استفاده کنید. درجه داغی سشوار را در حالت کم قرار داده و یا اجازه دهید موها به طور طبیعی خشک شوند.
2- رنگ کردن، فر کردن، حالتدهی یا صاف کردن موها میتواند موها را بیشتر خشک و شکننده کند. بهتر است در طول درمان از این کارها خودداری کنید.
3- وقتی در فضای باز هستید پوست سر خود را در برابر آفتاب محافظت کنید. یک کلاه پهن یا شال بپوشید و یا از یک کرم ضدآفتاب با SPF حداقل 30 استفاده کنید.
4- در هوای سرد یک کلاه یا شال بپوشید تا از دست دادن حرارت بدن کاهش یابد.
5- از یک روبالشی ساتن یا شبیه به ساتن استفاده کنید. این کار کشیده شدن موها در هنگام خواب را جلوگیری میکند.
جهت مشاوره درباره ریزش مو (آلوپسی) با دکتر شایان شیخ میری (متخصص رادیوآنکولوژی) اینجا کلیک کنید.
توصیه های برای مدیریت ریزش مو (آلوپسی) ناشی از شیمی درمانی پس از اتمام درمان:
1- موهای خود را بیش از دو بار در هفته شستشو ندهید.
2- به آرامی پوست سر خود را ماساژ دهید تا هر گونه پوست خشک از بین برود.
3- موهایتان را با ملایمت مدل دهید. سعی کنید زیاد از سشوار استفاده نکنید و موهای خود را بیش از حد برس نکشید.
4- بهتر است از استفاده از هر گونه مواد شیمیایی یا رنگ بر موهایتان، تا زمانی که به طور کامل رشد نکرده اند، خودداری کنید.
جهت مشاوره درباره ریزش مو (آلوپسی) با دکتر شایان شیخ میری (متخصص رادیوآنکولوژی) اینجا کلیک کنید.