آموزش بیمار
سرطان معده
سرطان معده چیست؟
سرطان معده زمانی رخ می دهد که سلول های طبیعی معده به سلول های غیرطبیعی تبدیل شده و به طور غیرقابل کنترلی رشد می کنند. انواع مختلف سرطان معده بستگی به نوع سلولها و قسمتی از معده دارد که درگیر شده است.
عوامل خطر متعددی برای سرطان معده تشخیص داده شده اند. یکی از مهمترین آنها عفونت مزمن با نوعی باکتری به نام هلیکوباکتر پیلوری است. همه افرادی که به این باکتری مبتلا هستند دچار سرطان معده نمی شوند. همچنین، فقط برخی از سرطان های معده با ابتلای به این باکتری ارتباط قوی دارند. درمان عفونت با هلیکوباکتر پیلوری می تواند خطر ایجاد سرطان معده را کاهش دهد.
سایر عوامل خطر مهمی که می توان به آنها اشاره کرد شامل مصرف دخانیات، چاقی و برخی عادات غذایی (مثلا مصرف زیاد غذاهای فرآوری شده و حاوی نیترات) هستند. هیچ تک عامل خطری را نمی توان علت مستقیم سرطان معده دانست. معمولا مجموعه ای از عوامل خطر در نهایت منجر به ایجاد سرطان معده می شوند.
اگر نیاز به مشاوره با متخصص سرطان دارید اینجا کلیک کنید.
آیا سرطان معده می تواند خانوادگی باشد؟
بله. در برخی موارد سرطان معده ممکن است با اختلال ژنتیکی خانوادگی در ارتباط باشد، اما تعداد این موارد بسیار کم است. اکثر سرطان های معده خانوادگی نبوده و عامل ژنتیکی مشخصی ندارند.
اگر نیاز به مشاوره با متخصص سرطان دارید اینجا کلیک کنید.
علایم سرطان معده کُدامند؟
در مراحل ابتدایی سرطان معده ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد. با پیشرفت بیماری، به مرور، علایم ایجاد خواهند شد:
- سوءهاضمه (احساس ناخوشایند مزمن پس از مصرف غذا)
- درد مزمنشکمی (به ویژه در قسمت بالای شکم)
- دشواریدر بلعیدن غذا (گیرکردن غذا)
- تهوع و استفراغ (به ویژه استفراغ خونی)
- بی اشتهایی یا احساس سیری زودرس پس از مصرف حجم کمی از غذا
- احساسخستگی یا تنگی نفس (ناشی از کم خونی)
- کاهشوزن (که معمولا نشان دهنده بیماری پیشرفته است)
همه این علائم میتوانند به دلایل دیگری غیر از سرطان معده نیز ایجاد شوند. اما اگر این علائم را دارید، حتما جهت بررسی به پزشک مراجعه کنید.
اگر نیاز به مشاوره با متخصص سرطان دارید اینجا کلیک کنید.
سرطان معده چگونه تشخیص داده می شود؟
آندوسکوپی فوقانی و نمونه برداری (بیوپسی):
امروزه آندوسکوپی فوقانی معمولا اولین اقدامی است که جهت بررسی بیمار مشکوک به سرطان معده انجام می شود.
در این عمل، که معمولا با یک بیهوشی سَبُک و به صورت سرپایی انجام می شود، پزشک متخصص گوارش لوله ای نازک مجهز به دوربین را از طریق دهان وارد کرده و مِری، معده، و دوازده را بررسی می کند. در صورت وجود ضایعه یا توده ای مشکوک پزشک از آنها نمونه برداری کرده و جهت بررسی به آزمایشگاه ارسال می کند. در آزمایشگاه این نمونه ها پس از آماده سازی توسط پزشک پاتولوژیست با میکروسکوپ بررسی می شوند.
آزمایش خون:
هنوز آزمایش قابل اعتمادی جهت تشخیص سرطان معده وجود ندارد، اما پزشکتان ممکن است برای بررسی وجود کم خونی (که می تواند نشان دهنده خونریزی از دستگاه گوارش باشد) یا سایر اختلالات مرتبط با سرطان معده آزمایشاتی درخواست کند. همچنین، در صورتی که پس از آندوسکوپی فوقانی و نمونه برداری، مشخص شد که به سرطان معده مبتلا هستید، پزشکتان آزمایشاتی برای بررسی وضعیت عمومی سلامتی و سطح پیشرفت بیماری درخواست خواهد کرد.
تصویربرداری:
سرطان معده، به خصوص در موارد پیشرفته، ممکن است در تصویربرداری ها نیز دیده شود، اما تصویربرداری (مثلا سی تی اسکن) روش تشخیصی مناسب ابتدایی برای تشخیص سرطان معده نیست. در صورتی که سرطان معده پس از آندوسکوپی فوقانی و نمونه برداری تشخیص داده شود، پزشک سرطان تصویربرداری هایی برای بررسی سطح پیشرفت آن (مرحله بیماری) درخواست خواهد کرد.
سرطان معده چگونه درمان می شود؟
درمان سرطان معده بستگی به نوع، محل (قسمت ابتدایی معده یا قسمت میانی و انتهایی آن)، مرحله بیماری و بیماری های زمینه ای بیمار دارد. به طور کلی درمان سرطان معده شامل می تواند شامل جراحی، شیمی درمانی، پرتودرمانی و ایمونوتراپی باشد. برای درمان سرطان معده معمولا بیشتر از یکی از این روش ها نیاز است.
جراحی:
جراحی پایه اصلی درمان سرطان معده است. تقریبا همه بیماران مبتلا به سرطان معده، در صورتی که پیشرفته نباشند، نیاز به جراحی خواهند داشت. نوع جراحی بستگی به محل بیماری در معده و مرحله بیماری دارد. جراح ممکن است قسمتی از معده یا همه آن را بردارد. همچنین معمولا نیاز به برداشتن غدد لنفاوی اطراف معده نیز وجود دارد. پس از برداشتن تمام یا قسمتی از معده، جراح دستگاه گوارش شما را بازسازی می کند تا بتوانید غذا بخورید.
در موارد پیشرفته سرطان معده معمولا جراحی انجام نمی شود. البته، به تشخیص پزشک سرطان و در مشورت با جراح، ممکن است در این موارد نیز تصمیم به انجام جراحی گرفته شود. همچنین، در این موارد، انجام جراحی ممکن است برای ایجاد یک راه مطمئن برای دریافت غذا یا کنترل خون ریزی از معده انجام شود. به این نوع جراحی، جراحی تسکینی می گویند. جراحی تسکینی تأثیری بر کنترل بیماری ندارد و فقط برای کنترلیا بهبود علایم آزاردهنده بیمار انجام می شود.
شیمی درمانی:
تقریبا همه بیماران مبتلا به سرطان معده، به جز در مراحل بسیار ابتدایی، نیاز به شیمی درمانی دارند. شیمی درمانی باعث کنترل بیشتر بیماری و افزایش طول عمر بیمار می شود. شیمی درمانی ممکن است قبل از جراحی، بعد از جراحی، یا هم قبل و هم بعد از جراحی انجام شود.
همه بیماران ممکن است تحمل انجام شیمی درمانی را نداشته باشند. پزشک سرطان پس از بررسی وضعیت سلامت عمومی و بیماری های زمینه ای بیمار در این مورد تصمیم گیری می کند.
پرتودرمانی:
ممکن است پزشک رادیآنکولوژیست صلاح بداند که پرتودرمانی نیز برای بیمار انجام شود. اهمیت پرتودرمانی در سرطان معده کمتر از جراحی و شیمی درمانی است. بسیاری از بیماران ممکن است نیازی به انجام پرتودرمانی نداشته باشند و فقط با جراحی و شیمی درمانی درمان شوند.
ایمونوتراپی:
ایمونوتراپی نوعی از داروهای درمان سرطان اند که با فعال کردن سیستم ایمنی علیه سلول های سرطانی به درمان بیماری کمک می کنند. به تشخیص پزشک سرطان ممکن است ایمونوتراپی قبل یا بعد از جراحی/پرتودرمانی تجویز شود.
درمان سرطان معده نیاز به انتخاب های زیادی دارد. ترجیحات و انتظارات شما از درمان بسیار مهم اند. هر زمان درمانی به شما پیشنهاد شد سؤالات زیر را از پزشکتان بپرسید:
- مزایای این درمان چیست؟ آیا تأثیری در طول عمر من خواهد داشت؟ آیا علائم آزاردهنده من را کاهش میدهد؟
- معایب این درمان چیست و چه عوارضی دارد؟
- آیاگزینه های دیگری به جز این درمان وجود دارند؟
- اگر تصمیم به عدم پذیرش این درمان بگیرم، چه اتفاقی می اُفتد؟
اگر نیاز به مشاوره با متخصص سرطان دارید اینجا کلیک کنید.
پس از درمان چه کار باید کرد؟
پس از درمان پزشک، به صورت دوره ای، بیمار را از نظر بازگشت بیماری بررسی خواهد کرد. این بررسی ها شامل ویزیت بیمار، آزمایشات خون، آندوسکوپی فوقانی و تصویربرداری (مثلا سی تی اسکن) هستند. گاها تشخیص عود بیماری با بازگشت علایم اولیه بیماری یا علایم جدید تشخیص داده می شود. هرگونه بازگشت علایم یا علایم جدید را به پزشک خود اطلاع دهید.
در صورت بازگشت (عود) بیماری چه راهکارهایی وجود دارند؟
بازگشت بیماری ممکن است قابل درمان (با جراحی یا پرتودرمانی) باشد، اما در اکثر موارد این گونه نیست. در موارد غیر قابل درمان، شیمی درمانی با و یا بدون سایر داروها (مثلا ایمونوتراپی) می تواند طول عمر بیمار را افزایش دهد. این تصور که بیمار مبتلا به سرطان معده، حتی در موارد پیشرفته، سودی از درمان نبرده و فقط اذیت خواهد شد، یک تصور عمومی غلط است. حتما در مورد درمان با پزشک سرطان مشورت کرده و سپس تصمیم گیری کنید.
اگر نیاز به مشاوره با متخصص سرطان دارید اینجا کلیک کنید.
